koful, kofullar, besin kofulu, kontraktil koful

Koful Nedir?

Koful: Sitoplazmadan arınmış, bir zarla çevrili ve içi sıvı dolu olan hücre içindeki boşluklara koful denir. Daha detaylı bir tanım yaparsak; tek katlı zarla çevrili olup hücre, çekirdek, endoplazmik retikulum zarları ve Golgi aygıtını oluşturan yassı keseciklerden meydana gele organele koful denir.

Sponsorlu Bağlantılar

Kofulllar genç hücrelerde daha küçük olurken yaşlı hücrelerde daha büyüktür. Hücre yaşlandıkça kofullar da büyür. Kofullar depolama, yutma, sindirim, atılım ve fazla suyun atılması gibi fonksiyonları yerine getirirler. Genellikle bitki hücrelerindeki büyük merkezi boşluklar sayesinde kütle artışı büyük boyutlara ulaşmadan bitkinin büyük bir boyuta ulaşmalarını sağlar.

Koful Çeşitleri

4 çeşit koful vardır. Bunlar;

  1. Besin Kofulu
  2. Salgı Kofulu
  3. Depo Kofulu
  4. Kontraktil (Kasılgan) Koful

Ayrıca bkz: Sitoplazma ve Organelleri

koful, kofullar, besin kofulu, kontraktil koful

1- Besin Kofulu ve Görevleri

Besin Kofulu: Endositoz yoluyla besinlerin hücreye alınması sonucunda oluşan keseciklere denir.

Genellikle hücre içi sindirim yapabilen tek hücreli canlılarda (amip, paramesyum gibi) ve insanların fagositoz yapabilen hücrelerindei (akyuvar gibi) görülür. Lizozomlardaki sindirici enzimler sayesinde besin kofulundaki maddeler parçalanır. Parçalanan bu ürünler sitoplazmaya geçer, parçalama sonucu oluşan atıklar ise ekzositozla hücre dışına verilir.

2- Salgı Kofulu ve Görevleri

Salgı Kofulu: Metabolizma sonucu oluşan atık maddelerin ve golgi aygıtında üretilen salgıların hücre dışına verilmesini sağlayan keseciklere denir.

Böcekçil bitkiler ve ayrıştırıcı mantarlar, sindirim enzimlerini ekzositozla hücre dışına salgı kofulları ile verir.

3- Depo Kofulu ve Görevleri

Depo Kofulu: Hücrenin ihtiyaç duyduğu besin çeşitlerini ve zararlı maddeleri depolayı hücre dışına atan kofuldur.

Depo kofulu hayvan hücrelerinde küçük tür ancak bitki hücrelerinde daha gelişmiş ve büyüktür. Bitkilerin ihtiyaç duyduğu maddeler küçük depo kofullarında depolanır ve bitki hücreleri olgunlaştıkça bu küçük depo kofulları birleşerek tek bir büyük kofula dönüşür. Bitkilerdeki bu kofullar zehirli maddeleri, atık maddeleri, boya maddeleri, köklerden alınan fazla tuzu, zehirli maddeleri ve organik asitleri yaprak hücrelerinin kofullarında biriktirilir ve sonbaharda yaprak dökümüyle bitkiden uzaklaştırılır.

4- Kontraktil (Kasılgan) Koful ve Görevleri

Kontraktil (Kasılgan) Koful: Ökaryotik tek hücreli canlılarda hücre içine giren suyun fazlasını hücre dışına atan kofula denir.

Kontraktil koful tatlı sularda yaşayan amip, paramesyum, öglena gibi canlılarda görülür. Kontraktil koful fazla suyu dışarı atarken ATP harcar. Kontraktil kofulların çok sayıda kolu vardır ve bu kollar sitoplazmaya doğru uzanır. Bu kollar yardımı ile sitoplazmadaki fazla suyu alarak biriktirir.

Kofulun etrafını saran ve kasılabilen ipliksi yapılar sayesinde zaman zaman kasılan koful içerisindeki su bir miktar tuzla birlikte hücre dışına atılır. Bu sayede hücre hemoliz olmaktan kurtulur.

Kofullar İle İlgili Sorular

1. Koful nedir?
2. Koful çeşitleri nelerdir?
3. Besin kofulu nedir? Görevleri nedir?
4. Salgı kofulu nedir? Görevleri nedir?
5. Depo kofulu nedir? Görevleri nedir?
6. Kontraktil kofulu nedir? Görevleri nedir?

Paylaş

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin