Roman Nedir?

Okuyucuda heyecan ve zevk uyandıran, yaşanması mümkün olan olayları ya da yaşanmış olayları, kişi, yer ve zamana bağlı kalarak anlatan uzun edebi türlere roman denir.

Sponsorlu Bağlantılar

Diğer bir tabirle roman, kurmaca veya gerçek olaylara dayanan, insan ya da çevrenin karakterlerini inceleyen, macerasını anlatan, duygu ve tutkularını okuyucuya aktaran edebi türlerdir.

Roman yazıldığı dönem ile örtüşmektedir. Yani yazıldığı dönemin zihniyetini okuyucuya yansıtır. Romanda birbiriyle ilişkili olaylar bir konu etrafında bir araya gelir. Romanda gerçeklik söz konusudur, ancak bu gerçeklik kurmaca gerçekliktir.

Roman ile hikayenin farklı yönleri bulunduğu gibi benzer özellikleri de benzer yönleri de bulunmaktadır. Roman ile hikayenin en önemli benzerliği ise tıpkı hikayede olduğu gibi romanda da serim, düğüm ve çözüm bölümleri yer almaktadır.

İlk roman örneği Cervantes’in yazmış olduğu Don Kişot adlı romandır. İspanyol yazar tarafından 17. yüzyılın başlarında yayınlanmıştır. Daha sonra özellikle 119. yüzyılda İngiltere, Fransa ve Rusya’da roman büyük bir gelişme kaydetmiştir.

Roma’nın Türk edebiyatına girmesi ise Tanzimat ile birlikte olmuştur. Türk edebiyatındaki ilk roman örnekleri ise çeviri eserleridir. Bu yüzden ilk çeviri romanı Yusuf Kamil Paşa tarafından, Fransız yazar Fenelon’un romanı olan 1859 yılında çevirdiği Telemak isimli romandır. İlk yerli Türk roman ise Şemsettin Sami tarafından yazılan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat isimli romandır. Batılı türündeki ilk Türk romanlar ise Halit Ziya Uşaklıgil tarafından yazılmıştır ve bunun en iyi örneğin Aşk-ı Memnu romanıdır.

Birçok farklı türde Roman bulunmaktadır. Edebi akımlara ve konularına göre romanlar ikiye ayrılır. Bir önceki yazımızda roman türlerini detaylı bir şekilde anlatmıştık.

Bkz. Roman Türleri

Romanın Özellikleri

  • Genellikle romanlar düz yazı ile yazılırlar fakat nazım öğelerini de romanlarda görebiliriz.
  • Olay, kişi, yer ve zaman romanda yapı unsurlarıdır.
  • Kişi ve çevre karakterleri gözlemlenerek ayrıntılı biçimde aktarılır.
  • Daha geniş bir bakış açısına sahiptir.
  • Romanda mektup, günlük, anı, şiir gibi türler yer alabilir.
  • Romanda diyalog, iç konuşma, anlatma, gösterme, özetleme anlatım tekniklerine başvurulur.
  • Romanda anlatım birinci ve üçüncü kişi ağzından yapılır.
  • Romanda serim (giriş), düğüm (gelişme) ve çözüm (sonuç) bölümleri bulunur.
  • Edebi akımlara göre ve konularına göre romanlar iki türlüdür.

Roman İle İlgili İlkler

Dünya Edebiyatındaki İlkler

  • İlk Roman: Cervantes / Don Kişot / 17. Yüzyıl
  • İlk Çağdaş Realist Roman: Gustave Flaubert / Madam Bovary / 1857

Türk Romanındaki İlkler

  •  İlk Çeviri Roman: Yusuf Kamil Paşa / Fenelon’dan Telemak
  •  İlk Yerli Roman: Şemsettin Sami / Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
  •  İlk Batılı Roman: Halit Ziya Uşaklıgil / Aşk-ı Memnu
  •  İlk Köy Romanı: Nabizade Nazım / Karabibik
  •  İlk Tezli (Natüralist) Roman: Nabizade Nazım / Zehra
  •  İlk Psikolojik Roman: Mehmet Rauf / Eylül
  •  İlk Realist Roman: Recaizade Mahmut Ekrem / Araba Sevdası
  •  İlk Tarihi Roman: Namık Kemal / Cezmi, Ahmet Mithat / Yeniçeri
  •  İlk Otobiyografik Roman: Peyami Safa / Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
  •  İlk Postmodern Roman: Oğuz Atay / Tutunamayanlar

Roman İle İlgili Sorular

Bu konuda öğrendiklerimizi sorularla pekiştirelim. Aşağıdaki sorulara cevap verebiliyorsanız, konuyu anlamışsınız demektir.

1. Roman nedir? Kısaca Açıklayınız.
2. Romanın özellikleri nelerdir? Maddeler halinde yazınız.
3. Dünya edebiyatındaki ilk roman örneği nedir?
4. Türk edebiyatındaki ilk yerli roman nedir?
5. Batılı tekniğin öncüsü kimdir? Örnek veriniz.
6. Türk edebiyatındaki ilk roman örnekleri neler olmuştur.
7. Türk edebiyatının ilk otobiyografik romanı hangisidir?

Paylaş

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin