Ülkemizin Coğrafi Konumu

Coğrafi Konum: Dünya üzerinde herhangi yerin veya bölgenin bulunduğu yerin belirlenmesi ve gösterilmesine coğrafi konum denir. Coğrafi konum, mutlak konum (matematik konum) ve göreceli konum (özel konum) olarak ikiye ayrılır.

Sponsorlu Bağlantılar

Türkiye benzersiz özellikleri ile dünya üzerinde bir coğrafi konuma sahiptir. Böyle bir coğrafi konuma sahip olması hem fırsatlar doğurur hemde riskleri beraberinde getirir. Bu fırsatları iyi değerlendirmek ve risklere karşı da tedbirler almak gerekir. Coğrafi konumun getirdiği fırsatları iyi değerlendiren ülkeler gelişerek ayakta kalır, ancak bu fırsatları değerlendirmeyenler geri kalmışlığa mahkum olur.

Ülkemiz dört mevsimin de yaşandığı nadir ülkelerden birisidir. Hem iç denize sahiptir hemde üç tarafı denizlerle çevrilidir. Yaz ve kış turizmi yapılabiliyor. Aynı anda farklı iklim tiplerinin görülmesi ürün çeşitliliğine sebep oluyor.

Türkiye, hem Avrupa hemde Asya kıtasında toprakları bulunan bir ülkedir. Ve iki kıtayı birbirine bağlayan İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’na sahip. Türkiye maden kaynakları açısından da çok zengin topraklara sahiptir. Üstelik en değerli maden olan bor madenin dünya rezervlerinin çoğu bu topraklarda.

Ülkemiz Dünya üzerindeki ilk medeniyetlerin de kurulduğu tarih kokan bir ülkedir. Bir çok imparatorluk ve devlet bu topraklar üzerinde hüküm sürmüştür. Bu yüzden tarihi ve kültürel açıdan da oldukça zengindir.

Ülkemizin coğrafi konumundan kasıt hem mutlak konumu hemde göreceli konumudur. Öncelikle mutlak konum ve göreceli konum nedir ona bakalım.

Mutlak Konum: Dünya üzerindeki herhangi bir yerin, başlangıç meridyenine göre ve başlangıç paraleline göre yerine denir. Diğer bir tabirler yeryüzündeki herhangi bir noktanın Ekvator ve Greenwich’e göre yerine mutlak konum denir. Mutlak konumun diğer adı ise matematik konumdur.

Göreceli Konum: Dünya üzerindeki bir yerin, çevresine göre ayırt edici özelliklerine göre yerine göreceli konum denir. Daha geniş bir tabirler, dünya üzerindeki bir yerin kıtalara, okyanuslara, denizlere, yeryüzü şekillerine, önemli ulaşım yollarına, yer altı-yer üstü kaynaklarına, siyasi bölgelere ve üretim-tüketim bölgelerine göre yerine göreceli konum denir.

Türkiye’nin Mutlak Konumu

Ülkemiz, 36° – 42° kuzey paralelleri ile 26° – 45° doğu meridyenleri arasındadır. Yani Türkiye, Greenwich’e göre de Doğu Yarım Küre’de yer alır ve Ekvator’a göre Kuzey Yarım Küre’de yer alır.

Mutlak Konumun Etkileri ve Sonuçları

Türkiye’nin matematik konumunun sonuçlarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür;

  • Ülkemizin doğusu ile batısı arasında 76 dakika yerel saat farkı vardır.
  • 2. ve 3. saat dilimlerinde yer alır ve tek bir ortak saat kullanılır.
  • Hiç bir zaman güneş ışınları dik açıyla gelmez ve gölge kaybolmaz.
  • Öğle vakti gölge yönü kuzeyi gösterir.
  • Türkiye’nin kuzeyi ile güneyi arasındaki mesafe kuş uçuşu ile 666 km’dir.
  • İki meridyen arası mesafe yaklaşık 85 km’dir.
  • Orta kuşakta bulunur.
  • Ilıman iklimler görülür ve mevsimler belirgin olarak yaşanır.
  • Kuzeyden güneye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı büyür ve gölge boyu kısalır.
  • Kuzeyden güneye gidildikçe gece ile gündüz arasındaki süre farkı azalır.
  • Kuzeyden esen rüzgârlar sıcaklığı düşürürken, güneyden esen rüzgârlar sıcaklığı yükseltir.
  • Dağların güney cepheler daha fazla güneş görür ve daha sıcaktır.
  • Yerleşim yerleri güney cephelere doğrudur ve evlerin güney cepheleri daha sıcak olur.
  • Kışın cephesel yağışlar fazla görülür.

Türkiye’nin Göreceli Konumu

Türkiye; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en yakın olduğu yerde bulunur. Asya Kıtası’nın batısında ve Avrupa Kıtası’nın güneydoğusunda yer alır. Hem Asya ülkesidir hemde Avrupa ülkesidir. Avrupa ile Asya arasında doğal bir köprü görevi görür. Ülkemiz “Küçük Asya” olarak da bilinen Anadolu ile Trakya’dan oluşur. Ülkemiz adaları ile birlikte 814.578 km²’lik gerçek yüz ölçümüne sahiptir.

Göreceli Konumunun Etkileri ve Sonuçları

  • Ülkemiz; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en fazla yaklaştığı yerde bulunmaktadır.
  • Asya ve Avrupa kıtasını birbirine bağlayan bir köprüdür.
  • Hem Asya hemde Avrupa ülkesidir ve bu iki kıtada toprakları vardır.
  • Uluslararası enerji yollarının (boru hatlarının) geçiş noktasında önemli bir kavşak durumundadır.
  • İstanbul ve Çanakkale boğazları gibi çok işlek su yollarına sahiptir.
  • Üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımadadır.
  • Kıyılar ile iç kesimler arasında önemli iklim ve bitki örtüsü farkları oluşmuştur.
  • Yeryüzü şekilleri oldukça engebelidir. Dağlar geniş yer kaplar ve genel olarak doğu-batı doğrultusunda uzanır. Ortalama yükselti oldukça fazladır (1.132 m).
  • Doğu kesimler, batı kesimine göre daha soğuktur.
  • Farklı kültürlere komşudur.
  • Tarih boyunca farklı kültür ve medeniyetlerin beşiği olmuştur.
  • Doğal ve kültürel tarihi eserler bakımında çok zengindir.
  • Yer altı ve yer üstü kaynakları bakımından zengindir.
  • Akarsular ve göller bakımından zengindir.
  • Azerbaycan, İran, Irak, Suriye, Gürcistan, Ermenistan, Yunanistan ve Bulgaristan ile kara sınırı bulunur.
  • Kafkasya, Balkanlar ve Orta Doğu ülkeleri arasındadır.
  • Fay hatları nedeniyle deprem olaylarının yaygın olduğu bir ülkedir.
  • Genç ve dinamik nüfusa sahiptir.

Türkiye’nin Coğrafi Konumu İle İlgili Sorular

Bu konuda öğrendiklerimizi sorularla pekiştirelim. Aşağıdaki sorulara cevap verebiliyorsanız, konuyu anlamışsınız demektir.

1. Coğrafi konum nedir?
2. Ülkemizin coğrafi konumu nedir?
3. Türkiye’nin mutlak konumunun sonuçları nelerdir?
4. Türkiye’nin göreceli konumunun sonuçları nelerdir?
5. Mutlak konum ve göreceli konum nedir?

Paylaş

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin