Günlük Nedir? Günlüğün Özellikleri

Günlük: Kişilerin günü gününe tarih belirterek yaşadıkları olayları, olaylarla ilgili duygu, düşünce ve izlenimlerini, hayallerini yazdıkları yazı türüne günlük yada günce denir.

Sponsorlu Bağlantılar

Divan edebiyatında günlüğün karışılığı ise ruznamedir. Günlükler öğretici metinlerdir.  Bir günlük yazarın yaşadıklarını, tanık olduğu olayları ve yazarın iç dünyasını yansıtır. Günlüklerin yazılma amacı, genellikle yazarın kendisiyle dertleşmesidir.

Birinci kişinin ağzından yazılan günlüklerde, genellikle öznel bir anlatım vardır. Günlüklerde kısa ve özlü ifadeler yer alır ve günlük konuşma diline yakın bir dil kullanılır.

Bilim, sanat ve siyaset alanındaki tanınmış kişiler tarafından yazılan günlükler ise tarihî belge niteliğindedir. Tarihsel olayların aydınlatılmasında bu kişilerin günlükleri yardımcı olur.

Günlükler genellikle yayımlanmaz ancak yayımlanmak için yazılan günlüklerde vardır. Tanınmış kişiler ve sanatçılar arasında yayımlamak için günlük yazanlar da vardır. Bununla beraber yazarın ölümünden sonra yakınları tarafından yayımlanan günlükler de vardır.

Kısaca Günlük Özellikleri

  • Olaylar günü gününe yazılır.
  • Yazarın yaşadıkları ve tanık olduğu olayları ayrıntılı olarak anlatılır.
  • Yazarın iç dünyası ve çevresi ile sınırlıdır.
  • Yazarın kendisiyle dertleşmesidir.
  • Genellikle öznel bir anlatım vardır.
  • Kısa ve özlü ifadeler kullanılır.
  • Günlük konuşma diline yakın bir dil kullanılır.
  • Genellikle içe dönük bir anlatım söz konusudur.

Günlük Örnekleri

Ruznameler Türk edebiyatındaki ilk günlük örnekleridir. Bununla beraber günlük özellikleri taşıyan seyahatname, vakayiname ve sefaretname gibi eserlerde vardır.

Tanzimat ile birlikte günlük türünün Batılı anlamdaki ilk örnekleri Türk edebiyatına girmeye başlamıştır. Bunun ilk örneği ise Direktör Ali Bey’in Seyahat Jurnali isimli eseridir. Bu eser Direktör Ali Bey’in görev amaçlı seyahatlerinde tuttuğu notları kapsamaktadır. Şair Nigâr Hanım’ın Hayatımın Hikâyesi isimli eseri ise ikinci örnek olmuştur.

Cumhuriyet Dönemi’nde günlük eserler yazan önemli yazarlar arasında; Oğuz Atay, Cemal Süreya, Nurullah Ataç, Falih Rıfkı Atay, Salâh Birsel, Tomris Uyar, Cemil Meriç, Oktay Akbal, Cahit Zarifoğlu gibi yazarlar bulunur.

Roman, hikâye ve şiirler de günlük şeklinde yazılabilir. Roman örneğine Andrè Gide’in Kalpazanlar’ı, hikaye örneğine Ayfer Tunç’un Suzan Defter’i ve şiir örneğine Nazım Hikmet’in Saat 21-22 Şiirleri isimli eseri verilebilir.

Günlük Nasıl Yazılır?

  • Günlük yazmadan önce o günün tarihi yazılır.
  • Yaşanılan, tanık olunan olaylar kişinin kendi duygu ve düşünceleri ile yazılır.
  • Gözlem ve kişisel izlenimler ile yaşanan olaylar özgün bir şekilde anlatılır.
  • Kısa ve özlü ifadeler kullanmaya dikkat edilmelidir.
  • Yalın, açık, konuşma diline yakın bir dil kullanılmalıdır.
  • Kişi kendisiyle dertleşir gibi içe dönük bir anlatım kullanır.
  • Esas olan yaşanan bir günün özetlenmesi değil yaşananların kişide bıraktığı etki ve izlenimlerin yansıtılmasıdır.

Günlük İle Anının Farkları

Günlük

Anı

Olaylar günü gününe yazılır. Olayların üzerinden belli bir süre geçtikten sonra yazılır.
Genelde yazan kişinin kendisi ve çevresiyle sınırlıdır. Başkalarının hayatından da kesitler bulunur.
Olaylar ayrıntılı bir şekilde anlatılır. Olaylar hatırlandığı kadarıyla anlatılır.
Genellikle içe dönük bir anlatım söz konusudur. Hem içe hem dışa dönük anlatım yer alır.

 

Günlük İle İlgili Sorular

Bu konuda öğrendiklerimizi sorularla pekiştirelim. Aşağıdaki sorulara cevap verebiliyorsanız, konuyu anlamışsınız demektir.

1. Günlük (Günce) nedir?
2. Günlük özellikleri nelerdir?
3. Günlük tutmanın amacı nedir?
4. Türk edebiyatındaki ilk günlük örnekleri nelerdir?
5. Roman, hikaye ve şiir şeklinde düzenlenen günlüklere örnek veriniz?
6. Günlük nasıl yazılır? Örnek bir günlük yazınız?
7. Günlük ile anı arasındaki farklar nelerdir?

Paylaş

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin