Sponsorlu Bağlantılar

Plastitler Nedir? Yapısı ve Görevleri

Plastitler:  Ökaryot hücreli canlılarda (alg, bitki gibi) bulunan ve çift katlı zara sahip organeller grubuna plastitler denir.

Plastitler bir çok farklı görevi yerine getiren organellerden oluşmaktadır. Plastitlerde çeşitli renklerde pigmentler bulunur. Farklı plastitler belirli şartlar altında birbirine dönüşebilirler.

Plastitlerin Görevleri

  • Güneş ışığı yardımıyla fotosentez yapar,
  • Bitkilerin çiçek, tohum ve meyvelerine renk verirler.
  • Protein, yağ ve karbonhidratların sentezini yapar ve depolarlar

Bitki hücrelerindeki plastitler üç çeşittir. Bunlar;

  1. Kloroplast
  2. Kromoplast
  3. Lökoplast

Ayrıca bkz: Stoplazma ve Organelleri

Sponsorlu Bağlantılar

1- Kloroplast Nedir? Yapısı ve Görevleri

Kloroplast: Klorofil bulunduran ve fotosentez tepkimelerini gerçekleştiren yeşil
renkli plastitlere kloroplast denir.

Kloroplastlar, bitkilerin yaprak hücrelerinde çok fazlaca bulunur. Kloroplastlar, kendilerini çekirdeğin kontrolünde çoğaltır (mitokondriler gibi).

Tilâkoit: Kloroplastların iç kısmında klorofil taşıyan, yassılaşmış kese şeklindeki zar sistemine tilâkoit denir.

Granum: Tilâkoit zarların üst üste dizilerek oluşturduğu yığına granum denir.
Stoma: Kloroplastın içini dolduran sıvıya stroma denir.

Stroma içerisinde neler vardır?

  • Halka şeklinde DNA molekülü (Mitokondrideki gibi),
  • Tüm RNA çeşitleri,
  • Ribozomlar
  • Enzimler

Kloroplast Görevi

  • Fotosentez yaparak besin ve oksijen üretirler

Bitkiler fotosentez yaparak besin ve oksijen üretmek için; yapraklar ile atmosferden aldığı CO2’i, kökleriyle topraktan aldığı sudaki hidrojenleri ışık varlığında birleştirir.

  • İhtiyaç duyduğu proteinlerin bir kısmını kendi ribozomlarında sentezler.

NOT: Kloroplastlar, organik maddelerin sentezi için gerekli olan ATP’yi güneş enerjisini kullanarak sentezler.

Sponsorlu Bağlantılar

2- Kromoplast Nedir? Yapısı ve Görevleri

Kromoplast: Bitkilerde yeşil dışındaki diğer renk pigmentlerini taşıyan plastitlere kromoplast denir.

Kromoplastlar sarı, turuncu ve kırmızı renkli pigmentler çok fazlaca içerir. Bitki çiçeklerinin taç yapraklarında ve bazı bitkilerin kök, meyve ve tohumlarında çok miktarda kromoplastlar bulunur.

Örnek vermek gerekirse;

Sarı renkli kromoplastlar (ksantofil): papatya, limon, muz gibi
Turuncu renkli kromoplastlar (karoten): portakal, mandalina, havuç gibi
Kırmızı renkli kromoplastlar (likopen): çilek, elma, domates gibi bitkilerde bulunur.

Sponsorlu Bağlantılar

Kloroplastlar, kromoplastlara dönüşebilir. Örneğin yeşil renkli bir domatesin önce turuncu ve ardında kırmızı renge dönmesi.

Görevleri

  • Bitkiye renk veren pigmentleri üretir ve depolar.

3- Lökoplast Nedir? Yapısı ve Görevleri

Lökoplast: Genellikle bitkilerin ışık görmeyen kısımlarında bulunan (kök, gövde, tohum, yumru vb.) renksiz plastitlere lökoplast denir.

Uzun süre ışık gören lökoplastlar da kloroplastlara dönüşebilir.

 

Lökoplast Görevi

  • Bitkilerin fotosentez sonucu ürettiği glikoz moleküllerini nişasta taneciklerine dönüştürür.
  • Bazı bitki türlerinde yağ, protein ve nişasta moleküllerini depolar.

Lökoplastların yağ ve protein depolamasına örnek vermek gerekirse;

Yağ depolama: Zeytin, fındık, avokado gibi bitkilerde;
Protein depolama: Mercimek ve fasulye gibi bitkilerde;
Nişasta depolama: Patates gibi bitkilerde yapılır.

Plastitler (Kloroplastlar, Kromoplast, Lökoplastlar) İle İlgili Sorular

1. Plastit nedir? Kısaca açıklayınız.
2. Plastitlerin görevleri nelerdir?
3. Plastit çeşitleri nelerdir?
4. Kloroplast nedir? Kısaca açıklayınız.
5. Kloroplastın görevi nedir?
6. Kromoplast nedir? Kısaca açıklayınız.
7. Kromoplastın görevi nedir?
8. Lökoplast nedir? Kısaca açıklayınız.
9. Lökoplastın görevleri nelerdir?
10. Lökoplastta ne depolanır?
11. Tilâkoit nedir?
12. Granum nedir?
13. Stoma nedir?

Sponsorlu Bağlantılar

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin